Không đánh giá đúng tình trạng lún của công trình
Ngày 5/1/2026, Thanh tra Chính phủ thông tin về Kết luận thanh tra với Dự án nâng cấp mặt đường tuyến Lộ Tẻ – Rạch Sỏi trên địa phận Tp.Cần Thơ và tỉnh Kiên Giang (nay là tỉnh An Giang), trong đó chỉ rõ nhiều tồn tại, thiếu sót và vi phạm trong quá trình chuẩn bị, triển khai và quản lý dự án.
Dự án được Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) phê duyệt chủ trương đầu tư tại Quyết định số 153 ngày 25/1/2022. Mục tiêu, nhằm nâng cao năng lực thông hành trên tuyến trục dọc phía Tây khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng, phát huy hiệu quả các dự án giao thông trong vùng và từng bước nâng cấp tuyến Lộ Tẻ – Rạch Sỏi theo tiêu chuẩn đường cao tốc, phù hợp với quy hoạch được duyệt.
Hình ảnh dự án được thi công hồi tháng 8/2025.
Tuyến đường có tổng chiều dài 51,5 km, trong đó đoạn qua Tp.Cần Thơ khoảng 24 km, đoạn qua tỉnh Kiên Giang (nay là An Giang) khoảng 27,5 km. Dự án có tổng mức đầu tư 750 tỷ đồng, thuộc nhóm B, sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025. Chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận. Thời gian thực hiện từ năm 2022 đến năm 2025.
Theo báo cáo, dự án khởi công gói thầu xây lắp vào tháng 6/2024. Đến thời điểm công bố quyết định thanh tra (tháng 8/2025), giá trị khối lượng xây lắp đạt khoảng 79% giá trị hợp đồng. Công tác cào bóc, tái chế móng đường đã hoàn thành 100%; thảm bê tông nhựa lớp 1 đạt khoảng 94%; lớp bê tông nhựa lớp trên cùng đạt hơn 60% và dự kiến hoàn thành trong tháng 8/2025.
Qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ kết luận, bên cạnh những nỗ lực triển khai dự án trong điều kiện vừa thi công vừa đảm bảo lưu thông, quá trình thực hiện vẫn còn nhiều tồn tại, khuyết điểm và vi phạm.
Trước hết, trong công tác phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư, dự án chưa được rà soát, hoàn thiện phân kỳ đầu tư phù hợp với quy hoạch được duyệt. Việc lập và phê duyệt dự án chưa đánh giá đầy đủ, chính xác tình trạng lún của công trình theo tiêu chuẩn thiết kế; chưa cập nhật kịp thời giá xăng dầu, nhựa đường tại thời điểm phê duyệt tổng mức đầu tư. Một số khoản dự phòng bị tính trùng, làm tăng tổng mức đầu tư.
Đối với công tác thiết kế bản vẽ thi công và dự toán, Thanh tra Chính phủ chỉ rõ nhiều nội dung chưa phù hợp với quyết định đầu tư, chưa tuân thủ đầy đủ quy định của pháp luật về xây dựng. Số liệu quan trắc lún làm cơ sở tính toán thiết kế chưa đầy đủ, chưa đảm bảo độ tin cậy. Công tác khảo sát còn thiếu, chưa bao quát toàn tuyến; thiết kế xử lý các đoạn tiếp giáp cống, chiều dài đồi dốc chưa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.
Ngoài ra, chủ đầu tư chưa lập chi tiết dự toán chi phí quan trắc bổ sung theo quy định; việc lập, phê duyệt dự toán còn để xảy ra trùng lắp khối lượng, làm tăng giá trị dự toán tạm tính hơn 10,7 tỷ đồng và làm tăng giá trị hợp đồng tạm tính hơn 4,2 tỷ đồng.
Thanh tra cũng chỉ ra tình trạng lún nền đường đã vượt quá thiết kế của giai đoạn đầu dự án, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng và an toàn công trình khi đưa vào khai thác. Tuy nhiên, chủ đầu tư chưa tổ chức đánh giá đầy đủ tình trạng lún để có giải pháp xử lý, điều chỉnh thiết kế phù hợp cho các giai đoạn tiếp theo.
Trong công tác lựa chọn nhà thầu, thương thảo và ký kết hợp đồng, dự án chưa lập, trình và phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho toàn bộ dự án theo đúng quy định của pháp luật về đấu thầu.
Công tác bố trí vốn, nghiệm thu và thanh toán khối lượng hoàn thành còn để xảy ra một số thiếu sót trong quản lý xây dựng công trình; việc quản lý hợp đồng tư vấn khảo sát, thiết kế bản vẽ thi công và lập dự toán chưa chặt chẽ, chưa tuân thủ đầy đủ quy định hiện hành.
Thanh tra Chính phủ xác định, trách nhiệm đối với những tồn tại, thiếu sót và vi phạm nêu trên thuộc về Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng), Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, các đơn vị tư vấn, nhà thầu thi công cùng các tổ chức, cá nhân liên quan.
Chuyển cơ quan chức năng nếu có dấu hiệu vi phạm pháp luật
Trên cơ sở kết quả thanh tra, Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Xây dựng nghiên cứu, rà soát và bổ sung các tiêu chuẩn thiết kế giao thông phù hợp với đặc thù nền đất yếu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; đồng thời rà soát quy hoạch tổng thể mạng lưới đường bộ trong khu vực, trong đó có tuyến Lộ Tẻ – Rạch Sỏi, bảo đảm phù hợp với việc sáp nhập địa giới hành chính và định hướng phát triển kinh tế – xã hội.
Bộ Xây dựng được yêu cầu tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến những thiếu sót, vi phạm; trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật thì chuyển cơ quan chức năng xử lý theo thẩm quyền.
Đối với Bộ Xây dựng, Thanh tra Chính phủ kiến nghị nghiên cứu, hoàn thiện phân kỳ đầu tư tuyến Lộ Tẻ – Rạch Sỏi nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư; chấn chỉnh việc lập, phê duyệt tổng mức đầu tư và kế hoạch lựa chọn nhà thầu; tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng công trình, tăng cường công tác quan trắc lún để công trình được khai thác an toàn, hiệu quả.
Đối với Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận, cần rà soát, điều chỉnh tổng mức đầu tư, xác định lại các khoản mục chi phí; bảo đảm nghiệm thu, thanh toán đúng quy định, tránh thất thoát, lãng phí. Chủ đầu tư phải khắc phục các tồn tại trong khảo sát, thiết kế, quản lý chất lượng công trình; đồng thời xử lý về kinh tế, rà soát và giảm dự toán xây dựng hơn 10,7 tỷ đồng, giảm giá trị hợp đồng hơn 4,2 tỷ đồng theo kết luận thanh tra.
