Sáng 7/1, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố các luật vừa được Quốc hội thông qua, trong đó có Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục.
Đây là lần sửa đổi luật có quy mô lớn, mang tính chiến lược nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho sự phát triển của hệ thống giáo dục quốc dân trong giai đoạn mới.
Luật gồm 2 điều, trong đó Điều 1 sửa đổi, bổ sung về nội dung 42/115 Điều của Luật Giáo dục năm 2019. Luật mới có hiệu lực thi hành từ 1/1/2026.
Bộ trưởng Giáo dục quyết định một bộ SGK dùng chung toàn quốc
Tại họp báo, ông Nguyễn Văn Phúc - Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) cho biết, Luật quy định Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ sách giáo khoa (SGK) giáo dục phổ thông thống nhất toàn quốc và Chính phủ quy định lộ trình miễn phí SGK, bảo đảm tính chuẩn mực, ổn định và công bằng trong tiếp cận SGK.
Cụ thể, theo quy định trong luật mới, Chính phủ quy định việc miễn phí SGK cho học sinh; Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quyết định một bộ SGK giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất toàn quốc.
Hội đồng quốc gia thẩm định SGK do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT quy định và thành lập theo từng môn học, hoạt động giáo dục để thẩm định SGK. Hội đồng và thành viên Hội đồng chịu trách nhiệm về nội dung và chất lượng thẩm định.
Cũng theo quy định trong luật, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT phê duyệt SGK để sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông sau khi được Hội đồng quốc gia thẩm định và đánh giá xếp loại đạt; quy định tiêu chuẩn, quy trình biên soạn, chỉnh sửa SGK giáo dục phổ thông.
Ông Đào Hồng Cường - Vụ phó Vụ pháp chế, Bộ GD&ĐT tại họp báo (Ảnh: ĐX).
Trả lời thêm về việc lựa chọn bộ SGK thống nhất, ông Đào Hồng Cường - Vụ phó Vụ pháp chế (Bộ GD&ĐT) cho biết, việc lựa chọn này đã được Bộ công khai trên website.
Ngày 26/12/2025, Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã ban hành quyết định 3588 phê duyệt bộ SGK thống nhất toàn quốc sử dụng từ năm học 2026 - 2027. Theo đó, bộ sách "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được chọn là bộ SGK thống nhất toàn quốc sử dụng từ năm học 2026 - 2027.
"Quá trình lựa chọn SGK được Bộ GD&ĐT thực hiện theo đúng quy định", ông Cường nêu.
Về việc miễn phí SGK, ông Cường cho hay, nội dung này được xác định trong Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị, trong đó có giao Chính phủ quy định việc miễn phí SGK.
Ông Cường thông tin, ngày 31/12/2025, Thủ tướng đã ban hành quyết định về danh mục, phân công các cơ quan chủ trì, soạn thảo văn bản hướng dẫn chi tiết các luật, nghị quyết được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.
Trong đó, Bộ GD&ĐT được phân công triển khai xây dựng nhiều nghị định, trong đó, có nghị định về miễn phí SGK. Dự kiến, tháng 4/2026, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ ban hành nghị định này.
Bỏ bằng tốt nghiệp THCS, giảm áp lực cho học sinh
Luật Giáo dục sửa đổi lần này cũng đã bổ sung giáo dục trung học nghề thuộc giáo dục nghề nghiệp và cùng cấp học với giáo dục trung học phổ thông trong hệ thống giáo dục quốc dân.
Đồng thời làm rõ định hướng phân luồng trong giáo dục sau trung học cơ sở gắn với hướng nghiệp, phù hợp với năng lực, sở trường, năng khiếu của người học và nhu cầu xã hội, khắc phục tình trạng phân luồng hình thức.
Theo đó, Luật quy định phân luồng trong giáo dục là biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục trên cơ sở thực hiện hướng nghiệp trong giáo dục, tạo điều kiện để học sinh sau khi hoàn thành chương trình giáo dục trung học cơ sở, trung học phổ thông, trung học nghề và tương đương tiếp tục học ở cấp học, trình độ cao hơn hoặc tham gia lao động phù hợp với năng lực, sở trường, năng khiếu, điều kiện của cá nhân và nhu cầu của xã hội.
Quang cảnh phiên họp (Ảnh: ĐT).
Một nội dung đáng chú ý khác, là việc bỏ bằng tốt nghiệp trung học cơ sở và thay bằng xác nhận hoàn thành chương trình. Việc này phù hợp quy định giáo dục bắt buộc ở bậc trung học cơ sở, giảm áp lực cho học sinh và phù hợp với thông lệ quốc tế.
Luật Giáo dục mới nêu rõ, "văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân gồm bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, bằng trung học nghề, bằng trung cấp, bằng cao đẳng, bằng cử nhân, bằng thạc sĩ, bằng tiến sĩ, văn bằng chương trình đào tạo chuyên sâu của một số ngành, lĩnh vực đặc thù".
Bên cạnh đó, luật cũng quy định văn bằng, chứng chỉ được cấp dưới dạng giấy hoặc dạng số, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác thực, tra cứu văn bằng, chứng chỉ.
Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh, sửa Luật lần này thể hiện rõ tinh thần tăng cường phân quyền, phân cấp trong quản lý Nhà nước về giáo dục, gắn với nâng cao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm của Bộ GD&ĐT, chính quyền địa phương và các cơ sở giáo dục.
Trong đó, luật giao thẩm quyền biên soạn, thẩm định, phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương cho UBND cấp tỉnh; tăng thực quyền cho hiệu trưởng nhà trường, người đứng đầu cơ sở giáo dục trong xác nhận hoàn thành trung học cơ sở, cấp bằng tốt nghiệp trung học phổ thông…
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT được giao quy định việc thực hiện chương trình giáo dục cấp trung học cơ sở và chương trình giáo dục thuộc chương trình để cấp văn bằng của hệ thống giáo dục quốc dân tại cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học, thay vì phải "được cơ quan quản lý Nhà nước về giáo dục có thẩm quyền cho phép".
