Tấm pin năng lượng mặt trời và lúa mì: Sự kết hợp “thay đổi cuộc chơi”

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, khiến nhu cầu năng lượng sạch và an ninh lương thực trở thành 2 thách thức lớn đối với con người, điện mặt trời nông nghiệp (Agrivoltaics) đã nổi lên như một giải pháp sáng tạo.

Sự kết hợp giữa các tấm pin năng lượng mặt trời và mùa màng cho phép sử dụng cùng một diện tích đất để vừa sản xuất điện xanh vừa canh tác nông nghiệp.

Mới đây, Đức đã hoàn thành và đưa vào vận hành dự án điện mặt trời nông nghiệp lớn nhất nước này mang tên Triticum (nghĩa là "lúa mì" trong tiếng Latinh), được các chuyên gia đánh giá là dự án "thay đổi cuộc chơi" trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và nông nghiệp bền vững.

Dự án nằm tại vùng Oberndorf am Lech, bang Bavaria, miền Nam nước Đức. Được xây dựng bởi công ty Greenbuddies cho nhà đầu tư MaxSolar, Triticum có công suất gần 17 MWp, trải rộng trên 28 hectare đất nông nghiệp.

Điểm đặc biệt là các tấm pin năng lượng mặt trời được lắp đặt trên hệ thống tracker (theo dõi chuyển động của mặt trời), nâng cao cách mặt đất để nông dân có thể trồng lúa mì ngay bên dưới.

Thiết kế này không chỉ tăng hiệu suất sản xuất điện lên đến 30% so với hệ thống cố định mà còn tạo bóng râm phù hợp, giúp cây trồng nhận đủ ánh sáng mà không bị ảnh hưởng.

Dự án dự kiến sản xuất khoảng 22 GWh điện sạch mỗi năm, đủ cung cấp cho hơn 6.000 hộ gia đình. Đồng thời, nông dân vẫn thu hoạch lúa mì bình thường, tạo nguồn thu nhập kép: Bán điện và bán nông sản.

Ảnh minh họa

Tại sao dự án Triticum được gọi là "thay đổi cuộc chơi"? Trước hết, nó giải quyết xung đột về sử dụng đất đai giữa năng lượng tái tạo và nông nghiệp – vấn đề nhức nhối ở nhiều quốc gia. Thay vì chiếm đất canh tác, mô hình Agrivoltaics tối ưu hóa sử dụng đất, tăng năng suất tổng thể.

Thứ hai, trong bối cảnh châu Âu đẩy mạnh mục tiêu trung hòa carbon, dự án góp phần giảm phát thải khí nhà kính đáng kể. Thứ ba, tấm pin còn bảo vệ cây trồng khỏi thời tiết cực đoan như hạn hán, mưa lớn hay nắng gắt – lợi ích ngày càng quan trọng khi biến đổi khí hậu làm nông nghiệp bất ổn.

Trên khắp châu Âu, điện mặt trời nông nghiệp đang mở rộng nhanh chóng khi các quốc gia tìm kiếm giải pháp hỗ trợ vừa sản xuất năng lượng tái tạo vừa duy trì năng suất nông nghiệp.

Giống như Đức, Pháp và Hà Lan cũng đang coi Agrivoltaics là một thành phần quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng và đảm bảo an ninh lương thực của mình.

Cộng hòa Séc cũng đang tiến bộ trong lĩnh vực này. Kể từ năm 2024, nông dân đã được phép lắp đặt tấm pin năng lượng mặt trời phía trên các vườn nho, cánh đồng hoa bia và vườn cây ăn quả.

Bắt đầu từ tháng 11/2025, các quy định mới từ Bộ Nông nghiệp Cộng hòa Séc sẽ cho phép lắp đặt các tấm quang năng trên đất canh tác trồng các loại cây như bắp cải, bông cải xanh và cà chua – đánh dấu một bước tiến quan trọng hướng tới việc áp dụng rộng rãi hơn công nghệ này.

Dự án Triticum không chỉ là minh chứng thành công tại Đức mà còn mở ra tương lai cho Agrivoltaics toàn cầu.

Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này, điện mặt trời nông nghiệp hứa hẹn sẽ là chìa khóa cho phát triển bền vững, kết hợp hài hòa giữa năng lượng sạch và an ninh lương thực.

Minh Đức (Theo Solar Quarter, TCD)