Áp dụng bảng giá đất mới
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, hệ thống bảng giá đất cũ theo Luật Đất đai 2013 sẽ chính thức hết hiệu lực vào ngày 31/12/2025.
Từ năm 2026, cơ chế định giá đất mới sẽ được vận hành với những thay đổi căn bản về phương thức xây dựng và cập nhật dữ liệu.
Điểm đổi mới đáng chú ý là bảng giá đất sẽ được xây dựng và điều chỉnh hằng năm, thay vì 5 năm/lần như trước đây.
Theo đó, giá đất sẽ được xác định chi tiết đến từng vị trí và từng thửa đất dựa trên nguyên tắc thị trường. Cách tiếp cận này nhằm khắc phục tình trạng chênh lệch giữa giá Nhà nước và giá thực tế, đồng thời xóa bỏ cơ chế "hai giá" đã tồn tại nhiều năm.
Giảm 70% tiền chuyển đất nông nghiệp lên thổ cư
Bên cạnh thay đổi về bảng giá đất, một chính sách được người dân đặc biệt quan tâm là giảm nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất.
Theo Nghị quyết 254/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai (có hiệu lực từ ngày 1/1/2026), người sử dụng đất khi chuyển mục đích từ đất vườn, ao, đất nông nghiệp sang đất ở sẽ được hưởng mức ưu đãi lớn.
Cụ thể, người dân chỉ phải nộp 30% chênh lệch tiền sử dụng đất đối với diện tích trong hạn mức giao đất ở; 50% chênh lệch đối với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức tại địa phương. So với quy định hiện hành, mức thu này giảm tới 70%.
Tuy nhiên, chính sách ưu đãi chỉ áp dụng trong một số trường hợp cụ thể: đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp nằm trong cùng thửa đất có đất ở khi được công nhận quyền sử dụng đất; hoặc đất có nguồn gốc là đất vườn, ao gắn liền với đất ở nhưng đã bị tách thửa do chuyển nhượng hoặc do đo đạc bản đồ địa chính trước ngày 1/7/2014. Mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được áp dụng một lần trên một thửa đất.
Đối với trường hợp xin chuyển mục đích sử dụng đất vượt quá một lần hạn mức giao đất ở, người sử dụng đất vẫn phải nộp 100% chênh lệch tiền sử dụng đất đối với phần diện tích vượt quá này.
Sẽ thu hồi đất khi đạt thỏa thuận trên 75% diện tích đất
Cũng theo Nghị quyết, Quốc hội đồng ý bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng trong 3 trường hợp:
Thực hiện dự án trong khu thương mại tự do, dự án trong trung tâm tài chính quốc tế.
Trường hợp sử dụng đất để thực hiện dự án thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất đã hết thời hạn mà thỏa thuận được trên 75% diện tích đất và trên 75% số lượng người sử dụng đất thì HĐND cấp tỉnh xem xét, thông qua việc thu hồi phần diện tích đất còn lại để giao đất, cho thuê đất cho chủ đầu tư.
Tạo quỹ đất để thanh toán dự án theo hợp đồng xây dựng - chuyển giao (hợp đồng BT), để cho thuê đất tiếp tục sản xuất, kinh doanh đối với trường hợp tổ chức đang sử dụng đất mà Nhà nước thu hồi đất.
Dương Dương